على محمدى خراسانى

14

شرح مكاسب (فارسى)

شدن خود را گم كرده و ظلم و جور خواهم كرد و . . . لذا امام عليه السّلام از ترس اينكه مبادا منهم ظالم و جائر شوم تقاضاى مرا ردّ كرد . دنبال اين فكر و خيال با خود گفتم به خدا سوگند به حضور امام رسيده و قسم مىخورم كه اگر بر احدى ظلم و ستم روا دارم همهء زنانم مطلّقه باشند ، همهء بنده هايم آزاد باشند و قسمهاى غليظ و شديد ديگر كه حتما عدالت خواهم كرد . [ از اينجا معلوم مىشود كه يا اين شخص سنّى مذهب بوده كه اين قسمها را صحيح مىدانند و يا اگر شيعى بوده آگاهى از بطلان آن در مذهب شيعه نداشته ] لذا به خدمت رفتم و همان قسمها را خوردم . . . امام عليه السّلام با تعجّب فرمود : كيف قلت ؟ يعنى چى گفتى ؟ من قسمهاى مذكور را اعاده كردم امام عليه السّلام سر برداشت يا نگاهى به آسمان كرد و فرمود : تنال هذه السماء ايسر عليك من ذلك . [ در كلمه تنال يا نسخه بدلى كه با واو دارد سه احتمال هست : 1 - تنال فعل مضارع مخاطب ثلاثى مجرّد باشد و از قبيل : تسمع بالمعيدى خير من ان تراه باشد كه به تأويل مصدر مىرود و مراد اينست كه : نيلك و وصولك هذه السماء . . . 2 - تناول به صورت مصدر باب تفاعل باشد . 3 - تناول به صورت فعل مضارع از باب مفاعله باشد . ] يعنى رسيدن به اين آسمان آسانتر است بر تو از آن « 1 » [ تعليق به محال كرده از قبيل حتّى يلج الجمل فى سمّ الخياط ] كيفيت استدلال : مشاراليه كلمهء ذلك همان عدل و ترك ظلم و جور باشد يعنى همانطورى كه محال است به اين آسمان برسى هكذا محال است كه عدل بكنى [ و لذا وساطت نمىكنم . ]

--> ( 1 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 136 باب 45 حديث 4 .